Αλέξανδρος Παράσχης: «Ράτσες σκύλων...Το καπρίτσιο των ανθρώπων»

Ο χώρος των σκύλων είναι γεμάτος από μύθους και παραπληροφόρηση. Από τη στιγμή που στον δυτικό πολιτισμό  οι σκύλοι έχουν μπει για τα καλά στη ζωή των ανθρώπων και έχουν γίνει κομμάτι της καθημερινότητας μας έχουν γίνει και μια πολύ προσοδοφόρα «μπίζνα». Είναι αναπόφευκτο να μην υπάρξουν δόγματα και λανθασμένες κατευθύνσεις ανάλογα πάντα και με τα οικονομικά συμφέροντα.

 Ένας από αυτούς του μύθους είναι ότι τα «καθαρόαιμα» σκυλιά είναι πιο έξυπνα, πιο εργατικά, πιο υγιή και γενικά είναι προνόμιο να έχεις έναν «καθαρόαιμο» σκύλο. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή.

Γράφει για την ιστοσελίδα «Ιστορίες Αδέσποτων» ο κ. Αλέξανδρος Παράσχης, ο μοναδικός Έλληνας εκπαιδευτής παγκόσμια αναγνωρισμένος ως Σύμβουλος Συμπεριφοράς Σκύλων και κάτοχος των πιστοποιήσεων CCPDT-ΚΑ (Certification Council for Professional Dog Trainers) και CBCC-KA (Certified Behavior Consultant Canine-Knowledge Assessed) της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Εκπαιδευτών. 

Σήμερα ο παγκόσμιος πληθυσμός των σκύλων είναι κοντά στο ένα δισεκατομμύριο.  Από αυτό το ποσοστό μόνο τα 250 εκατομμύρια είναι ελεγχόμενα (επιλέγουμε πότε, με ποιον και αν θα αναπαραχθούν). Τα υπόλοιπα 850 εκατομμύρια ζούνε ελεύθερα γύρω και μέσα σε χωριά, σε πόλεις και γενικά γύρω από τον άνθρωπο ώστε να εξασφαλίσουν την επιβίωση τους χωρίς όμως να είναι ιδιόκτητα ή να επεμβαίνουμε στην αναπαραγωγή τους. 

 

 

Η συντριπτική λοιπόν πλειοψηφία των σκύλων παγκοσμίως (85%) ζούνε ελεύθερα, αναπαράγονται ελεύθερα και επιβιώνουν από τα σκουπίδια μας. Αν κάποιος όμως παρατηρήσει τους πληθυσμούς των σκύλων σε Αφρική, Νότια Αμερική και Ασία θα διαπιστώσει πολλά κοινά χαρακτηριστικά όπως το μέγεθος, το βάρος και η εμφάνιση.

Το 85% των σκύλων δηλαδή παγκοσμίως μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Γίνεται επομένως κατανοητό ότι αυτή η σημαντική  ομοιότητα των σκύλων παγκοσμίως δεν είναι τυχαία αλλά είναι αποτέλεσμα φυσικής επιλογής! Το συγκεκριμένο σχήμα και μέγεθος (γύρω στα 15 κιλά) είναι τα χαρακτηριστικά αυτά που τους προσφέρουν τις περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης.

Από την άλλη, το 15% του πληθυσμού των σκύλων που είναι «καθαρόαιμα» αν αφεθούν ελεύθερα έχουν πολύ  λιγότερες πιθανότητες επιβίωσης από τη στιγμή που τα χαρακτηριστικά τους δεν είναι αποτέλεσμα φυσικής επιλογής αλλά τεχνητής και μάλιστα με κύριο σκοπό την ικανοποίηση δικών μας καπρίτσιων.

 

 

Πολλές φορές υπερβάλλοντας σε κάποια χαρακτηριστικά δημιουργώντας και διατηρώντας παραμορφώσεις όπως πολύ κοντά πόδια, πολύ μακρύ σώμα και το χειρότερο πολύ κοντή έως ανύπαρκτη μουσούδα, κάτι που προκαλεί συνεχές στρες στον σκύλο και τον κάνει να υποφέρει, να αγωνιά συνεχώς δυσχεραίνοντας πολύ την αναπνοή του και δίνοντας καθημερινά μάχη για να αναπνεύσει.

Ο άνθρωπος ανά τους αιώνες πάντοτε έκανε επιλεκτική εκτροφή με την έννοια ότι  ζευγάρωνε σκυλιά με τον καλύτερο χαρακτήρα και τα καλύτερα εργασιακά χαρακτηριστικά ώστε να πάρει τους καλύτερους κυνηγούς ή τους καλύτερους φύλακες ανάλογα με το τι τον εξυπηρετούσε. Οι περισσότερες ράτσες είναι δημιούργημα των τελευταίων χρόνων. Αν αναλύσουμε το γενεαλογικό δέντρο των σκύλων ράτσας θα δούμε ότι καταλήγουν πάντα σε μια χούφτα σκύλων μέχρι 100 - 200 χρόνια πίσω το πολύ.

Για παράδειγμα στα Γκόλντεν Ριτρίβερ ανιχνεύουμε τα ίχνη τους σε δύο σκυλιά αρχικά αρσενικά,  τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία της ράτσας. Ανάλυση  του γενεαλογικού δέντρου των Μπόρντερ Κόλεϊ  μας οδηγεί σε έναν σκύλο και  μόνο. Τα Σιβηρικά Χάσκυ που υπάρχει και μια μυθολογία ότι είναι αρχαία φυλή, στην ουσία δημιουργήθηκαν από μια χούφτα σκύλων σε ένα κυνοτροφείο στο Νέο Χάμσαϊρ στις Η.Π.Α.

 

 

Τα Μπασέντζι, άλλη μια υποθετικά αρχαία φυλή, δημιουργήθηκε και αναγνωρίστηκε ως ράτσα το 1930 από εννιά σκυλιά που είχαν μεταφερθεί από το Κονγκό στην Αμερική. Είναι μια ιστορία που επαναλαμβάνεται με τα ίχνη των περισσότερων φυλών να οδηγούν σε μια χούφτα σκύλων του 19ου και 20ου αιώνα. 

 Αυτό το τσίρκο  με τις εκθέσεις και τις εκατοντάδες ράτσες που έχει ξεκινήσει από την Βικτωριανή εποχή και ύστερα, έχει κάνει πολύ μεγάλο κακό στα σκυλιά. Το μόνο που ενδιαφέρει τους σημερινούς εκτροφείς είναι η «σωστή» εμφάνιση. Εμφάνιση βασισμένη στα πρότυπα της φυλής αποτυπωμένα σε κάποιο βιβλίο που στις περισσότερες περιπτώσεις διαφέρουν πολύ από τα αρχικά σκυλιά  που δημιούργησαν τη ράτσα.

Είναι το λιγότερο γελοίο να κρίνουμε έναν σκύλο μόνο από την εμφάνισή του. Αν έχει δηλαδή το τέλειο σχήμα τότε είναι άξιος συνεχιστής της γραμμής του και του σκοπού για τον οποίον έχει δημιουργηθεί. Οπότε ένας κριτής μπορεί να καταλάβει και να αξιολογήσει την αξία ενός Γκόλντεν Ριτρίβερ ως κυνηγετικού σκύλου από το αν έχει το τέλειο σχήμα και τις αναλογίες σύμφωνα με τη φωτογραφία ενός βιβλίου...  

 

 

Το 2008 στο BBC  προβλήθηκε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο «Pedigree Dogs Exposed» που συντάραξε τον κόσμο της εκτροφής και των εκθέσεων αφού ξεγύμνωσε τον κόσμο αυτόν. Κτηνίατροι και γενετιστές  ανέδειξαν όλα τα προβλήματα που προκαλεί η σημερινή εκτροφή των σκύλων οδηγώντας πολλά σκυλιά σε μια μαρτυρική ζωή  εξαιτίας  των τρομερών παραμορφώσεων που έχουν υποστεί χρήζοντας πολλά από αυτά ως πρωταθλητές και άρα περιζήτητα για ζευγάρωμα και διαιώνιση των προβληματικών γονιδίων τους.

Μετά την προβολή του έγιναν κάποιες υποτυπώδης αλλαγές όπως η απαγόρευση αναπαραγωγής συγγενών πρώτου βαθμού, η ευθανασία κουταβιών  που δεν ικανοποιούσαν τα στάνταρ της φυλής και ας ήταν υγιή (ναι καλά διαβάσατε) καθώς και τους ακρωτηριασμούς για κοσμητικούς λόγους. Αλλά σε γενικές γραμμές η πλειοψηφία συνεχίζει να εκτρέφει σκυλιά με μοναδικό κριτήριο την εμφάνιση. Συνεχίζουμε να εκτρέφουμε σκυλιά που δεν μπορούν να δουν, να τρέξουν και να αναπνεύσουν μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουμε την ματαιοδοξία μας. 

Το ντοκιμαντέρ «Pedigree Dogs Exposed» μπορείτε να το βρείτε στο https://vimeo.com/17558275 καθώς για ευνόητους λόγους έχει κατέβει από το YouTube.

 

 

Η πλειοψηφία των περισσότερων φυλών σήμερα δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα ανθρώπινο δημιούργημα για να ικανοποιήσουμε τα καπρίτσια μας.

Αν αγαπάμε πραγματικά τα σκυλιά, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί τους το κάνουμε αυτό. Θα πρέπει να σταματήσει κάποια στιγμή αυτό το τσίρκο. Τα ημίαιμα σκυλιά δεν υπολείπονται σε τίποτα από τα σκυλιά ράτσας. Τις περισσότερες φορές είναι πιο υγιή και μπορούν να εκπαιδευτούν με την ίδια ευκολία για οποιαδήποτε εργασία.

Σας το υπογράφω αυτό από την εμπειρία μου έχοντας δουλέψει με σκύλους οδηγούς τυφλών (που είναι η πιο δύσκολη και απαιτητική δουλειά που μπορεί να κάνει ένας σκύλος) και έχοντας δουλέψει με πάρα πολλά ημίαιμα.

 

Πηγές
Raymond Copinger, Lorna Copinger: What is a dog? 
BBC documentary  «Pedigree Dogs Exposed», produced by Jemima Harrison