Ο ρόλος των πάρκων στην κοινωνικοποίηση των σκύλων

Όλοι ξέρουμε ότι για να έχουμε ένα ισορροπημένο σκύλο είναι ζωτικής σημασίας η επαρκής κοινωνικοποίηση του. Τι εννοούμε όμως με τον όρο κοινωνικοποίηση;

Γράφει για τις "Ιστορίες Αδέσποτων" ο Αλέξανδρος Πάρασχης,  Θετικός εκπαιδευτής σκύλων (τηλ.: 6945042398) & Walker Puppies στη Σχολή Σκύλων - Οδηγών "Λάρα"

Για ένα κουτάβι έως την ηλικία των τριών εβδομάδων υπάρχει μόνο η μητέρα του. Μετά τις πρώτες τρεις εβδομάδες της ζωής του η μητέρα αρχίζει να φεύγει αφήνοντας τα κουτάβια μόνα τους για όλο και μεγαλύτερα διαστήματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία δυνατών δεσμών, σύνδεσης μεταξύ των κουταβιών και την ανάπτυξη των κοινωνικών τους δεξιοτήτων.

Η περίοδος κοινωνικοποίησης περιλαμβάνει δύο φάσεις. Η πρώτη διαρκεί τρεις έως πέντε εβδομάδες και η δεύτερη πέντε έως δώδεκα.  Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων προάγεται η ενεργή κοινωνική αλληλεπίδραση, η δημιουργία δεσμών και το παιχνίδι . Αυτή η περίοδος είναι η πιο σημαντική για την μετέπειτα εξέλιξη του χαρακτήρα του κουταβιού.

Αυτές οι εννέα εβδομάδες συνδέονται με την ανάπτυξη πολλών κοινωνικών μοτίβων και με την γνωριμία του περιβάλλοντος . Οι εμπειρίες και η εικόνα που θα σχηματίσει το κουτάβι για το περιβάλλον σ’ αυτό το στάδιο θα το ακολουθούν για όλη του τη  ζωή.

Έχει επικρατήσει η άποψη ότι για να κοινωνικοποιήσουμε σωστά τον σκύλο μας θα πρέπει να τον πηγαίνουμε σε πάρκα όπου είναι μαζεμένα κι ελεύθερα να παίξουν αρκετά σκυλάκια. Έτσι θα μάθει να παίζει  και θα γίνει πιο κοινωνικός .

Είναι όμως έτσι; Θα μπορούσε αν όλα τα σκυλιά που βρίσκονται στον χώρο:

1. Έχουν μια υποτυπώδη εκπαίδευση κι έναν υποτυπώδη έλεγχο από τους κηδεμόνες τους

Νομίζω δεν χρειάζεται ν’ αναλύσουμε πόσο σημαντικό είναι να μπορούμε να φωνάξουμε τον σκύλο μας και να έρθει κοντά μας ανά πάσα στιγμή. Για πολλούς και διάφορους λόγους , είτε γιατί έχει ξεκινήσει καυγάς με άλλο σκύλο ή ανάμεσα σε άλλα σκυλιά και δεν θέλουμε να πάρει μέρος και ο δικός μας είτε γιατί παρενοχλεί άλλο σκύλο ή γιατί γίνεται στόχος παρενόχλησης από άλλο σκύλο ή ομάδα σκύλων και τρέχει πάνω κάτω πανικόβλητος.

Σ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις θα μας έβγαζε από πολλούς μπελάδες μια καλή ανάκληση του σκύλου μας.

2. Δεν είναι επιθετικά απέναντι σε σκύλους αλλά και σε ανθρώπους

Πόσες φορές έχουμε συναντήσει όλοι μας κάποιον που ο σκύλος του έχει πρόβλημα επιθετικότητας και παρόλα αυτά τον πηγαίνει σε πάρκο με άλλα σκυλάκια. Ίσως διότι πιστεύει ότι έτσι  θα το ξεπεράσει, ίσως  γιατί τυχαίνει να είναι κοντά του το πάρκο και βαριέται να το πάει αλλού, ίσως ακόμα και να του αρέσει αυτό που κάνει ο σκύλος του ή ακόμα και να του το έχει  δημιουργήσει ο ίδιος. Ναι υπάρχουν πολλοί τέτοιοι άνθρωποι.

Οι συνέπειες από συναντήσεις με τέτοια  σκυλιά και αφεντικά είναι σχεδόν πάντα καταστροφικές για τον δικό μας τον σκύλο. Αν γλυτώσουμε την επίσκεψη στον κτηνίατρο το πιθανότερο είναι ότι δεν θα γλυτώσουμε τη δημιουργία κάποιας μόνιμης φοβίας που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στην επιθετικότητα.

3. Αν το παιχνίδι γίνεται με όρια και σε λογικά πλαίσια

Το πολύ έντονο παιχνίδι πολλές φορές προκαλεί προβλήματα. Η έξαψη και η παθιασμένη δραστηριότητα μπορεί εύκολα να προκαλέσει κάποιον τραυματισμό  αφού σχεδόν πάντα ακολουθείται από αδέξιες κινήσεις. Επίσης είναι πολύ εύκολο πάνω στην ένταση να ξεφύγει κάποιος από τους συμμετέχοντες να ξεπεράσει τα όρια και να καταλήξει το παιχνίδι σε καυγά. Σκεφτείτε δύο παιδιά που παίζουν χωρίς επίβλεψη πόσο εύκολα μπορεί καταλήξει το παιχνίδι σε καυγά. 

Γι’ αυτούς τους λόγους  θα πρέπει το παιχνίδι να έχει χαμηλή ένταση και συχνά διαλείμματα ώστε να ηρεμούν τα πνεύματα.

4. Αν στο παιχνίδι παίρνουν μέρος σκύλοι ίδιου μεγέ θους και κοντινής ηλικίας

Η σωματική διαφορά μπορεί επίσης να είναι αιτία πρόκλησης τραυματισμού μεταξύ των συμμετεχόντων. Επίσης τα πολύ μικρόσωμα σκυλιά  μπορεί να ξυπνήσουν ένστικτα κυνηγού σε πιο μεγαλόσωμα σκυλιά λόγω ομοιότητας του μεγέθους με διάφορα θηράματα, με δυσάρεστες συνέπειες. Επίσης όσο πιο κοντά είναι στην ηλικία τόσο πιο πολύ ταιριάζει ο τρόπος παιχνιδιού. Αλλιώς παίζουν δυο κουτάβια ή δυο σκυλιά στην εφηβεία και αλλιώς τα ενήλικα.

5. Αν όλοι οι σκύλοι είναι υγιείς και πλήρως εμβολιασμένοι

Δεν θέλουμε ο σκύλος μας να κολλήσει κάποια ασθένεια ή κάποιο μικρόβιο από κάποιο άλλο σκύλο ή ακόμα και ψύλλους. Ενώ ένας σκύλος που είναι άρρωστος και ενδέχεται να πονάει είναι πολύ ευέξαπτος και μπορεί να ξεσπάσει εύκολα καυγάς με την παραμικρή ενόχληση.

6. Αν έχουν καλούς τρόπους και καλές κοινωνικές δεξιότητες

 Ένα καλά κοινωνικοποιημένο σκυλί μπορεί να επικοινωνεί με ευκολία με τα άλλα σκυλιά. Είναι σε θέση να διαβάζει εύκολα τα σήματα που του στέλνουν και παράλληλα μπορεί και στέλνει και το ίδιο ευδιάκριτα σήματα στ’ άλλα σκυλιά. Σέβεται τον χώρο τους, καταλαβαίνει πότε ο άλλος σκύλος θέλει να παίξουν, πότε έχει κουραστεί, πότε του λέει να χαλαρώσουν και να παίξουν πιο ήρεμα, πότε του ζητάει διάλειμμα.

Σε αντίθεση με κάποια άλλα που είναι πολύ διεισδυτικά, εισβάλλουν στον χώρο των άλλων σκύλων και προβαίνουν σε συμπεριφορές που μπορεί να προκαλέσουν καυγά όπως το καβάλημα (όπου λανθασμένα μεταφράζεται ως ένδειξη κυριαρχίας, ενώ συνήθως είναι ανασφάλεια, άγχος ή συσσωρευμένη ενέργεια  που δεν βρίσκει διέξοδο για να εκτονωθεί) ή κατά μέτωπον προσέγγιση και το έντονο απευθείας κοίταγμα.

Ενώ δεν είναι σπάνιο και το φαινόμενο του bullying ανάμεσα στους σκύλους. Ένας σκύλος ή μια ομάδα σκύλων παίρνει ευχαρίστηση με το να «τυραννάει» ένα άλλο σκυλάκι συνήθως επιφυλακτικό και συνεσταλμένο.

Επιλέξτε οργανωμένους χώρους κοινωνικοποίησης

Γίνεται επομένως κατανοητό ότι στην κρίσιμη ηλικία της κοινωνικοποίησης όπου οι εμπειρίες που θα έχει ο σκύλος μας θα καθορίσουν την μετέπειτα διαμόρφωση του χαρακτήρα του, δεν είναι και η καλύτερη ιδέα να πάμε και να τον «πετάξουμε» σ’ ένα χώρο με πολλά σκυλιά ελεύθερα και να δούμε τι λαχείο θα τραβήξουμε.

Υπάρχουν χώροι κοινωνικοποίησης οργανωμένοι με εκπαιδευτές που επεμβαίνουν όταν χρειάζεται, που χωρίζουν τα σκυλιά ανάλογα με την ηλικία, το ταμπεραμέντο και τον τρόπο παιχνιδιού και φροντίζουν το κουτάβι μας να έχει θετικές εμπειρίες και να μάθει καλούς τρόπους.

Αν παρόλα αυτά δεν υπάρχει τέτοιος χώρος κοντά μας, δεν προλαβαίνουμε ή δεν έχουμε μεταφορικό μέσο, καλό θα είναι πριν πάμε το κουτάβι  μας στο πάρκο της γειτονιάς να το επισκεφθούμε πρώτα μόνοι μας. Να δούμε τι σκυλιά υπάρχουν εκεί, με ποια μπορεί να παίξει ο δικός μας, να γνωρίσουμε τους κηδεμόνες τους, να μιλήσουμε μαζί τους και μετά να φέρουμε τον σκυλάκο μας.

Είναι δική μας ευθύνη να φροντίσουμε για την ασφάλεια και για την ομαλή ανάπτυξη του σκύλου μας, σωματική και πνευματική…